Best regelmatig vind ik foto's van mij op facebook. Meestal foto's die ik via Oypo verkocht heb, dus dat is allemaal niet zo'n probleem, dacht ik. Echter kwam ik op een gegeven moment ook foto's tegen op facebook die niet door die persoon gekocht zijn. Ik heb geprobeerd het een en ander terug te traceren waar deze foto's vandaan kwamen en kwam op het volgende:
Facebook heeft in zijn algemene voorwaarden staan:
Citaat:
1. For content that is covered by intellectual property rights, like photos and videos (IP content), you specifically give us the following permission, subject to your privacy and application settings: you grant us a non-exclusive, transferable, sub-licensable, royalty-free, worldwide license to use any IP content that you post on or in connection with Facebook (IP License). This IP License ends when you delete your IP content or your account unless your content has been shared with others, and they have not deleted it.
Dat betekent dat ze in feite alles kunnen en mogen doen met wat er op hun server geplaatst wordt. Nu denk ik niet dat facebook veel "kwaads" doet met deze content, maar het gaat hier even om het principe. Bovendien hebben ze deze licentie nodig om hun dienst goed uit te kunnen voeren. Immers zonder deze licentie zouden ze de foto's niet aan anderen kunnen laten zien, zouden ze geen thumbnails van de foto's kunnen maken, zouden facebook plugins niet werken etc. Best begrijpelijk dus en zo lang je foto's niet uitgebuit worden voor reclame o.i.d. ook niet bezwaarlijk.
Ben je het er toch niet mee eens, dan upload je niks. Simpel, je kiest er zelf voor. Dit blijkt toch niet zo te zijn, want hoe veel foto's worden door klanten geupload? En wat gebeurt er dan mee? Welke gevolgen heeft dit voor mij?
Op zich heeft Facebook dit prima geregeld:
Citaat:
5. Protecting Other People's Rights
We respect other people's rights, and expect you to do the same.
1. You will not post content or take any action on Facebook that infringes or violates someone else's rights or otherwise violates the law.
De werkelijkheid ligt natuurlijk heel anders, want vrijwel niemand realiseert zich
dat deze voorwaarde bestaat, of wat deze betekent. De meesten weten niet eens wat een licentie is. En 'op facebook plaatsen' valt voor de meesten onder 'privé gebruik', dus zelfs dan zijn ze zich van geen kwaad bewust.
Op zich zit ik er niet zo mee dat ze een foto delen met vrienden op facebook. In de meeste gevallen zetten ze er ook keurig mijn naam onder, dus ik vind het wel best.
Nu gebeurde onlangs het volgende: ik fotografeerde op een evenement, niet in opdracht. De foto's bied ik via Oypo aan de deelnemers te koop aan, in beginsel uitsluitend voor privé doeleinden. Zowel de organisator van het evenement als deelnemers hebben interesse aan de foto's. Nu het volgende:
[fotograaf] maakt foto van [deelnemer]. [organisator] koopt digitale foto van [deelnemer] zonder expliciete licentie wensen, dus voor privé doeleinden, niet-exclusief, geen sublicentie aan derden mogelijk etc. etc. [organisator] plaats foto op Facebook. [Deelnemer] gebruikt de foto vervolgens als profiel afbeelding, waarschijnlijk middels de knop "Make Profile Picture".
Dat hele gedoe met licenties bij het verkopen van een foto klinkt natuurlijk wat zwaar, maar uiteindelijk is dit wat er gebeurt. En nogmaals het gaat me vooral om het principe.
Waar gaat het hier fout? In eerste instantie volgens mij dat [organisator] zich niet bewust is van zijn licentie. Deze heeft hij immers nooit echt onder de neus gehad en getekend: ik verwijs via mijn Oypo pagina enkel naar de algemene voorwaarden op mijn website. Ik denk niet dat iemand hier ook gaat kijken, laat staan het doorlezen en er over nadenken. Ten tweede zijn ze zich niet bewust van de voorwaarde van facebook, dat ze mijn foto eigenlijk niet mogen posten. Ookal hebben ze ooit in een vaag verleden op "akkoord" gedrukt voor één of andere lap tekst.
Hoe ga je een klant dit duidelijk maken? Bij elke bestelling een krabbeltje ergens laten zetten? Is dat wel te realiseren?
Welke gevolgen heeft het? In eerste instantie dat facebook nu (theoretisch) mag doen en laten wat het wil met mijn foto, zonder dat ik daar iets van weet. Niet helemaal natuurlijk, maar als het puntje bij paaltje komt wordt het e.e.a. lastig aan te tonen. Immers heeft [organisator] "verklaard" dat het zijn foto is.
Ten tweede heeft het als gevolg dat ik deze foto niet meer aan de deelnemer verkopen kan. Kan wel, maar dat zal die niet doen. Nu gaat het niet om hele spannende bedragen en ik heb de foto "al een keer verkocht", maar toch. Als de ene krant je foto koopt, wil dat niet zeggen dat je hem niet ook aan een tweede kunt verkopen, toch? Het gaat om het principe…
Wat kun je hier aan doen? Nu heeft Facebook zo'n mooie "report" knop. Als je die drukt, zal de foto mogelijk verwijderd worden (geen idee, nooit gedaan) maar daar maak je geen vrienden mee. Immers heeft [organisator] hem toch "gekocht" en dan is het nog niet goed. Lastig lastig. Zelfs als je de personen er op aan spreekt zullen ze het waarschijnlijk maar stom en lastig vinden. Van dat licentie verhaal snappen ze 9/10 keer toch niks. "Want ik heb hem toch gekocht? Dan is het toch mijn foto?".
Hoe pak je zoiets nou aan zonder mensen voor het hoofd te stoten?
De kern van het probleem is volgens mij dat mensen zich totaal niet bewust zijn van rechten en plichten van intellectueel eigendom. Hooguit een klokken en klepel verhaal. Nu is dit wellicht niet zo'n big issue, maar waar leg je de grenzen en wat tolereer/gedoog je? Hoe veel zin heeft het om dergelijke kleine lettertjes te formuleren wanneer men ze niet eens leest?
Onlangs heeft South Park een aflevering gemaakt over de licentie voorwaarden van iTunes en dat niemand deze leest. Het moet maar net je soort humor zijn, maar op zich best een eye-opener. Want wie leest die dingen nu echt elke keer? Kun je van klanten wel verwachten dat ze je algemene voorwaarden lezen en begrijpen, wanneer je bij de foto's een link plaats naar de voorwaarden?
